Bach op z’n Haags

Alles bij elkaar – lengte, fantasie, ambitie, gevoel van eenheid – is de Hohe Messe misschien wel Bachs beste werk. Zelfs in zijn passies vind je niet zoveel muzikale rijkdom, zelfs de Goldbergvariaties hebben niet zo’n enorme spanningsboog. Eindeloze fuga’s, ensembles en aria’s eisen de aandacht op, en nooit hoor je een stukje twee keer – ongeacht of de tekst herhaald wordt. Het verbazingwekkendste aan dit alles is dat Bach als overtuigd Lutheraan deze katholieke mis zo uit zijn mouw schudde. Natuurlijk deed hij het in de hoop een positie aan het katholieke hof van Saksen te krijgen. En zeker, hij putte uitgebreid uit zijn eigen werk. Maar hij lijkt de betekenis van deze teksten voor de roomse leer uitstekend te hebben aangevoeld.