De Kamersymfonie van Nikolaj Roslavets.
Bij zijn geboorte in 1881 lag het niet erg voor de hand dat Nikolaj Andrejevitsj Roslavets componist zou worden. Hij groeide op in een klein plaatsje op de grens van Oekraïne en Wit-Rusland. Zijn eerste muzieklessen volgde hij in de dichtstbijzijnde stad: het Russische Koersk. Hij werd aangenomen aan het Conservatorium van Moskou en studeerde daar af in 1912.
Roslavets was een overtuigd communist, maar als componist ook een uitgesproken modernist. Hij was groot voorstander van het uitvoeren van werken uit de Tweede Weense School. Ook ageerde hij daarnaast tegen ‘pseudo proletarische muziek’. Het was onvermijdelijk dat dit alles zou gaan botsen met de autoriteiten, zeker nadat Stalin aan de macht kwam. Hij viel uit de gratie.
Roslavets was een bewonderaar van zowel Alexander Skrjabin met zijn ‘mystieke akkoord’ als van Arnold Schönberg en zijn twaalftoons-serialisme. Roslavets ontwikkelde zijn eigen systeem van klank-organisatie gebaseerd op “synthetische akkoorden”. Die bevatten zowel het horizontale als het verticale klankmateriaal voor een werk.
Hoewel de inhoud van zijn muziek modern was, was de vorm vaak klassiek: strijkkwartetten, piano trio’s, vioolsonates. Al vroeg was hij ook bezig met pogingen tot een symfonie, maar het bleef bij schetsen. In 1934-35 verscheen er dan toch een groots opgezette Kamersymfonie voor 18 instrumenten. De compositie, die bijna een uur duurt, refereert duidelijk aan de Eerste Kamersymfonie van Arnold Schönberg, niet alleen qua bezetting, maar ook inhoudelijk.
De Kamersymfonie werd pas in de jaren negentig herontdekt. In 20025 maakte het BBC Scottish Symphony Orchestra onder leiding van Ilan Volkov de eerste opname van het stuk. Die opname hoort u in deze aflevering.
Speellijst
-
Nikolaj Roslavets – Kamersymfonie (1934-35)
BBC Scottish Symphony Orchestra olv Ilan Volkov -
Nikolaj Roslavets: uit Quatre Compositions – Poème
Olga Andryushchenko (piano)
