Dubbelportret Prokofjev-Ravel’
9 oktober 2005, Eduard Flipse Zaal, De Doelen, Rotterdam
Genres: Expressionisme | Impressionisme
Componisten/uitvoerenden: Maurice Ravel | Sergej Prokofiev
Opnametechniek: Cees Sterrenburg
Twee tegenpolen, maar ook geestverwanten.
Wat hebben Ravel en Prokofjev met elkaar gemeen? Eerst maar eens even de verschillen. Ravel was een stuk ouder: hij schrijf zijn rijpe werken toen Prokofjev net kwam kijken. Verder was Ravel een stuk meer van de schoonheid en de orde. Zijn werk rekenen we tot het impressionisme, terwijl de bijtende dissonanten van Prokofjev beter ‘expressionisme’ kunnen worden genoemd. Tot slot werd Prokofjevs carrière getekend door ballingschap en repressie, terwijl Ravel, teruggetrokken in zijn eigen huis, helemaal zijn eigen gang kon gaan.
En nu de overeenkomsten. Om te beginnen liet Ravel zich machtig beïnvloeden door de Russische componisten die ook de voorbeelden van Prokofjev zijn. Ze delen ook een voorliefde voor folklore, voor klassieke vormen – daarmee lopen ze al vroeg vooruit op het neoclassicisme, de stijl van na de Eerste Wereldoorlog – en voor strakke ritmes. Tegelijk is de erfenis van de romantiek bij geen van beiden helemaal verdwenen: hun werk heeft nog een zwaarte die je bij Les Six niet vindt. De orkestratie beheersen ze beiden uitstekend.
In dit concert zouden we eigenlijk van allebei een strijkkwartet horen, en van allebei een liedcyclus. Helaas gaven de musici geen toestemming om het strijkkwartet van Ravel uit te zenden.