November Music 2005 – Arditti Quartet

Het strijkkwartet staat al meer dan 250 jaar aan de top van de westerse muziek. Het genre blijkt over een enorme wendbaarheid te beschikken en zich zo’n beetje voor alles te lenen. Nog altijd is er bijna geen zichzelf respecterend componist dat het strijkkwartet links laat liggen: de berg strijkkwartetliteratuur groeit nog jaarlijks aan.

Twee strijkkwartetten hebben wereldwijde roem vergaard door zich te specialiseren in hedendaagse muziek. Het ene is het Kronos Kwartet, een Amerikaans kwartet dat bekend werd met talloze crossovers maar ook de premières van Philipp Glass en Steve Reich verzorgde. Het andere is het Arditti Kwartet. Dit Britse kwartet is bij het grote publiek minder bekend, maar behaalde bij kenners wereldfaam door de ongelofelijk ingewikkelde partituren die ze kunnen spelen. Zij verzorgden de premières voor Brian Ferneyhough, het tweede kwartet van Ligeti en niet te vergeten het Helikopterkwartet van Karlheinz Stockhausen.

Het Arditti Kwartet is goed in alles wat zich niet aan traditionele toonsystemen en maatsoorten houdt. Tussen de twaalf tonen van de chromatische toonladder kennen zij ook microtonen. Naast een conventionele indeling in drie-, vier- of vijfdelige maatsoorten kennen ze talloze onderverdelingen, antimetrisch, dubbel genest, polyfoon – het maakt allemaal niets uit, de Arditti’s spelen het.

De vier musici zijn, met andere woorden, gespecialiseerd in Gli spazi dentro – de ruimtes ertussenin. Gerhardt Müller-Goldboom onderkent dit, en maakt de naam van zijn compositie ook meer dan waar. Ook Robin de Raaff leeft zich in Athomus eens goed uit op de ruime mogelijkheden van het Arditti Kwartet. Luc Brewaeys biedt de luisteraar in Bowmore iets meer houvast. We herkennen hier, zij het onder een vervreemdende laag, een volksliedachtig motiefje. Dat wil niet zeggen dat de compositie eenvoudig is, laat staan om te spelen. Kortom: een uur puur genieten voor de liefhebber van ouderwetse harde avant-garde!