Componisten/uitvoerenden: Aaron Copland | Igor Stravinsky | Samuel Barber | Sergej Rachmaninov
Opnametechniek: Tom Dunnebier
Tussen Europa en Amerika, tussen traditie en vernieuwing.
“The Holland America Line”, zo noemen celliste Larissa Groeneveld en pianist Frank van Laar zich. Naar de oude scheepvaartlijn die landverhuizers van Rotterdam naar New York bracht. In de eerste helft van de twintigste eeuw gingen veel Europese componisten ook naar de Nieuwe Wereld – soms om economische, maar veel vaker om politieke redenen. Eenmaal daar hoefden ze niet te verpieteren.
In dit concert horen we muziek van Sergej Rachmaninov, de grote Russische klaviervirtuoos. Als componist was hij erg traditioneel, maar dat maakte hem niet minder geliefd: het publiek begreep zijn muziek tenminste. De Cellosonate opus 19 schreef hij aan het begin van de twintigste eeuw, rond de tijd dat hij ook zijn veel bekendere Tweede pianoconcert schreef.
Igor Stravinski hield het net als Rachmaninov voor gezien in het Rusland van na de revolutie. Toch zou hij waarschijnlijk niet in één zin met zijn landgenoot genoemd willen worden. Stravinski was een grote vernieuwer, een provocateur en vooral: een hater van alles wat romantisch was. Zijn Suite italienne verwijst in de naam naar de barok, en muzikaal gezien ook. Achttiende-eeuws aandoende fragmenten worden met de breuklijnen nog zichtbaar aan elkaar gelijmd tot iets nieuws, iets volkomen moderns.
Waren er in Amerika dan geen componisten? Jazeker wel, en tussen de twee wereldoorlogen werden dat er meer dan ooit tevoren. Samuel Barber, componist van een beroemd adagio, horen we hier met een vroege sonate. Van Aaron Copland, een neoclassicus in de geest van Stravinski maar veel gematigder, horen we een nocturne die oorspronkelijk voor viool en piano was.
Nora Crane (*1958) is in dit programma een vreemde eend in de bijt. Zij is een componist van nu en ze bewandelde de omgekeerde weg: van Amerika naar Europa. Zoals wel meer buitenlandse componisten kwam Crane naar Den Haag om bij Louis Andriessen te studeren. In Adieu my little buckaroo denkt ze terug aan de bedenkelijke zangkunsten van haar vader. De man probeert een cowboyliedje te zingen, maar daar hebben we het eigenlijk al mee gezegd…
