Vocaal Ensemble Coqu – Stabat Mater

Een Portugees komt naar Rome. Dat is geen mop, maar bittere ernst. De Portugees João Rodrigues Esteves (ca. 1700-1755), vermoedelijk een afgestudeerd koorknaap, ging in 1719 naar Rome om daar les te nemen in de stile antico. Hoewel we intussen in de late barok zitten en de overgang naar de klassiek zelfs al begint, heerst in veel kerken nog de zestiende eeuw. Esteves leert kerkmuziek in de trant van Palestrina schrijven. Als hij terugkomt, beheerst hij dit oude ambacht tot in zijn haarvaten. Meer dan honderd kerkmuziekwerken zijn van zijn hand bewaard, het leeuwendeel in de kathedraal van Lissabon.

Op dit concert horen we onder meer zijn monumentale Stabat mater, een middeleeuws gedicht over het leed van Maria terwijl haar moeder stierf aan het kruis. Hervormers was deze tekst altijd een doorn in het oog: het gaat om Jezus hoor, niet om zijn moeder! Maar de katholieke Mariadevotie kwam niet uit de lucht vallen. Maria was een heilige aan wie gewone vrouwen, gewone moeders, zich konden spiegelen. En gewone moeders moesten in die tijd maar al te vaak hun zoon verliezen, bijvoorbeeld aan een ziekte. Geen wonder dat deze tekst bij onze voorouders door merg en been ging. Ook de in de achttiende eeuw nog. Daarom sluit het concert af met een ander Stabat mater, dat van de Bohemer František Tůma. Hij sleet, zoals zoveel van zijn landgenoten, zijn beste jaren in Wenen. Net als Esteves schreef hij kerkmuziek in de oude stijl.