Ritmundo

Ketikoti- 1 juli

Ketikoti, Surinames nationale feestdag, is de dag waarop de afschaffing van de slavernij (1 juli 1863) wordt herdacht. De naam komt uit het Sranantongo en betekent ‘ketenen gebroken’. In muzikale zin bestaat er echter een andere ketting die de gemengde bevolking van Suriname met elkaar verbindt. Een rijke muziekhistorie die – in tijden toen het schrift meestal ontbrak – nóg een verhaal vertelt: het ontstaan van een uniek muziekpalet dat je zelden ergens anders ter wereld aantreft.

Lees verder onder de playlist >>

Playlist

1. Ronald Snijders- Swit Taki – 1’38
   CD: Made for Music, cd 8: Surimaribo! (Black Straight Music- 2013)Black history
2. Ronald Snijders-Something is coming – 5’14
   CD: Made for Music, cd 3: Lifting Grounds (Black Straight Music- 2013)
3. Sabrina Starke- Not Afraid Of The Dark – 6’14
   CD: Sabrina Starke (Star-K Records- 2015)
4. Fra Fra Sound- Guess What? – 6’25
   CD: Black, Dutch & More (Pramsi Records- 2010)African Connection
5. Fra Fra Sound- Along the Crossroad – 5’55
   Dya So (Pramsi Records- 2007)
6. Ronald Snijders- Zambian Song Nr.3 – 2’30
   Ronald Snijders to Africa (Black Straight Music- 2005)
7. Fra Fra Sound- The Story of Salia – 6’00
   CD: Mali Jazz (Pramsi Records- 1999)Indian Connection
8. Raj Mohan- Kantraki – 4’20
   CD: Dui Mutthi, 140 Years of Indian Migration to Surinam (Pan Records- 2013)
9. Raj Mohan- Har Ek Baat – 3’40
   CD: Daayra (Munich Records- 2011)Cosmopolitan Connection
10. Ronald Snijders & Ntjam Rosie- Je suis Ntjam – 3’40
    CD: Made for Music, cd 3: Lifting Grounds (Black Straight Music- 2013)
11. Sabrina Starke- Dreamer – 4’35
    CD: Sabrina Starke (Star-K Records- 2015)
12. Ronald Snijders- Saramaka – 1’22
    CD: Ronald Snijders to Africa (Black Straight Music- 2005)

>> Vervolg

Suriname Museum

Daarom is het een grote omissie dat juist deze geschiedenis in het vorig jaar geopende Suriname Museum (Amsterdam) er nagenoeg ontbreekt. Op een museale ruimte van 3 overvolle etages doet één paneel, met zes willekeurige foto’s en twaalf slordig geplaatste platenhoezen wel erg mager aan (zie foto). Hoewel, (buiten beeld) draait er wel permanent een video-clip van de Nederlandstalige popgroep De Dijk die een kaseko-cover speelt. Hoogste tijd voor een noodzakelijke aanvulling via de muziek van Vincent Henar’s Fra Fra Sound, hindi-zanger Raj Mohan, de ‘dwarse’ fluitist Ronald Snijders en souldiva Sabrina Starke.

Contractarbeid- 1873/ 1916

Het zou nog tot 1975 duren eer de koloniale ketting met Nederland voor goed werd verbroken, want er ontstond een andersoortige slavernij. Zo sloot de Hollandse koning Willem III een deal met de Britse koningin Victoria om Indiase contractarbeiders op de Surinaamse plantages te laten werken. Ook uit Java- die andere Hollandse kolonie- werden duizenden contractarbeiders gehaald. Uit de vermenging tussen de oorspronkelijke bewoners en de nazaten van slaafgemaakten uit West-Afrika, en via invloeden uit Latijns-Amerika, groeide een unieke culturele mix. Die kun je proeven in de Surinaamse fusionkeuken, en als moksi meti terug horen in de Surinaamse fusionmuziek.

Ronald Snijders (Paramaribo- 1951)

Fluitist Ronald Snijders emigreerde in 1970 naar Nederland en onderbrak daarna zijn studie in Delft om definitief voor de muziek te kiezen. Tussen zijn vele albums valt Made for Music direct op. Hij bracht deze 20-delige cd-box in 2013 uit ter herinnering aan 150 jaar afschaffing van de slavernij, en als eerbetoon aan de talloze muziekstijlen die er ondertussen in Suriname zijn opgebloeid. In het begeleidende tekstboek schrijft hij: “There is plenty of national music: Creole kaseko, kawina, winti, folklore, Hindustani, Islamic and Javanese music and much more. Since about the eighties there’s also Surinam pop and Surinam jazz”. Uit het totaal van Ronald’s 382 tracks een kleine selectie.

Fra Fra Sound/ Vincent Henar (Paramaribo- 1958)

Bassist Vincent Henar is oprichter van Fra Fra Sound, de band die dit jaar 45 jaar bestaat. Wat John Coltrane en Miles Davis betekenden voor de Amerikaanse jazz, symboliseren Vincent Henar en Ronald Snijders in zeker zin voor de Suri Jazz en de Paramaribop. Twee improviserende wegbereiders die decennialang hun eigen koers uitstippelden, zij het nu op basgitaar en dwarsfluit, en eveneens werkend met wisselende formaties. Net als die Amerikaanse jazzpioniers gingen zij terug naar hun Afrikaanse roots. Snijders naar ondermeer Zuid-Afrika en Zambia; Henar naar Ghana- de naam Fra Fra verwijst immers naar een stam uit Noord-Ghana. Ook in Mali nam Vincent een album op, Mali Jazz, met grootheden als kora-virtuoos Toumani Diabeté en ngoni-speler Bassekou Kouyaté.

Raj Mohan (Paramaribo- 1964)

Als achterkleinkind van Indiase contractarbeiders verhuisde Raj Mohan van uit Suriname naar Nederland (1974). Hij ontpopte zich tot een veelzijdig singer-songwriter, die de blues vertolkt om het even gezongen in het Hindi, Urdi of Srangani. Daarin combineert Mohan klassieke liederen uit Noord-India (ghazals) met zelfgeschreven repertoire. Het kloppend hart vormt de verborgen geschiedenis van de Kantráki. Na de officiële afschaffing van de slavernij verscheepte Nederland tussen 1873-1916 zo’n 35.000 Indiase contractarbeiders naar Suriname. Het transportschip Lalla Rookh werd sindsdien het symbool van deze andere koloniale slavernij. Hun nazaten (350.000), met Raj Mohan als fakkeldrager, zetten vandaag de muzikale erfenis voort.

Sabrina Starke (Paramaribo- 1979)

Al vroeg verhuisd naar Rotterdam en na een korte carrière in een reggaeband, brak Sabrina Starke in 2006 door als singer/songwriter met jazz- en soulrepertoire. Allerlei prijzen en twee albums op het gerenommeerde Blue Note-label later, maakte ze in 2015 het sublieme album Sabrina Starke. Het is de weergave van een zoektocht naar zowel haar Surinaamse roots als haar zwarte identiteit zoals zielsnijdend vertolkt in de nummers Dreamer en Not afraid of the dark.