Religieuze muziek. In deze uitzending hoort u uit het monumentale ‘Officium Hebdomadae Sanctae’ van Tomás Luis de Victoria het onderdeel bestemd voor Sabbato Sancto, Stille Zaterdag.
Victoria’s omvangrijke publicatie stamt uit 1585 en behoort tot het indrukwekkendste dat in de zestiende eeuw voor de Goede Week is geschreven.
Victoria bundelde er muziek voor de volledige liturgie van de Heilige Week in: de beroemde Tenebrae-responsoria, de Klaagliederen van Jeremia, de Improperia of ‘Verwijten’, muziek voor Palmzondag en zelfs de passies volgens Johannes en Matteüs.
Omdat een volledige reconstructie op cd praktisch onuitvoerbaar is, kiest het ensemble La Colombina onder leiding van Josep Cabré voor een doordachte oplossing.
De polyfonie wordt gecombineerd met delen van het gregoriaans, waardoor geen museale reconstructie ontstaat, maar wel een overtuigende indruk van de liturgische context waarin deze muziek ooit functioneerde.
In de muziek voor Stille Zaterdag bouwt Victoria met een handvol eenvoudige, terugkerende motieven een retorisch netwerk op dat zijn oorspronkelijke luisteraars onmiddellijk moeten hebben herkend.
Hier bevinden we ons op het stilste moment van het kerkelijk jaar: tussen dood en verrijzenis van Christus. Victoria vergroot die spanning niet uit, maar concentreert haar. Dat maakt deze muziek, ruim vier eeuwen later, nog altijd aangrijpend.
In dit uur horen we ook openingsdelen uit de “Missa Quatuor Vocum Pro defunctis” uit 1588 van Blasius Amon.
Blasius Amon werd rond 1560 geboren in het bij Innsbruck gelegen Tiroolse stadje Hall.
Amon werd benoemd tot kapelmeester, componist en leraar in de abdij van Heiligenkreuz in Wenen, een positie die hij bekleedde tot zijn dood amper 30 jaar oud in 1590.
Blasius Amon (ca. 1560-1590)
1. Openingsdelen uit de Missa Quatuor Vocum Pro defunctis, Wenen 1588:
– Introitus: Requiem æternam
– Kyrie
Uitvoerenden: Huelgas Ensemble o.l.v. Paul van Nevel
(CD label: Deautsche Harmonia Mundi nr. 19802851022)
Tomás Luis de Victoria (ca. 1548-1611)
2. Uit het Officium Hebdomadæ Santæ (Rome 1585) het onderdeel voor Sabbato Sancto ‘Ad Matunium’:
– I. In Primo Nocturno
– II. In Secondo Nocturno
– III. In Tertio Noctorno
– IV. Ad Laudes
Uitvoerenden: La Colombina o.l.v. Josep Cabré en Schola Antiqua olv. Juan Carlos Asensio
(CD label: Glossa nr. GCD 922002)
John Bennet (ca. 1575-na 1614)
3.‘Weep, o mine eyes’ (transcr. voor orgel van Gareth Wilson)
Uitvoerende: Lucy Morell, orgel
(CD label: Toccata Classics nr. TOCC 0397)
Op afbeelding: Tomás Luis de Victoria (bron: alchetron)
