De Klankbron
vr 12 jun 2026 21:00 uur
Afl. 126: over de muziek van de Inuit uit Alaska, Canada, Groenland en Siberië. Persoonlijke liederen en Eskimo Rock 'n' Roll • Deze Klankbron begint met het persoonlijk lied van Jimmy Memorana. Het is een lied dat volgens Inuit-tradities hem gegeven is na zijn geboorte en na verloop van tijd ook deel werd van zijn persoonlijkheid. Net als de andere liederen van dit eerste deel is het lied afkomstig uit Canada en Alaska. Het wordt gevolgd door twee liederen uit Canada, opgenomen door Laura Boulton in 1954: eerst over de jacht en daarna over de traditionele religie van geesten en sjamanen. Dan volgt een trommellied uit Sint Lawrence eiland in Alaska dat aangekondigd wordt als 'Eskimo Rock 'n' Roll'. De vergelijking met de popstijl slaat enkel op voor de vergelijkbare grote populariteit van de trommelliederen in de Inuit gemeenschap. Daarna een countrylied met een christelijke inhoud in de lokale Inuit-taal van Henry Shavings en zijn trio uit Nunivak, een eiland in Alaska. Het is een duidelijk voorbeeld van de westerse muziek invloed. Daarna nog twee meer traditionele tracks uit Canada. De eerste track bevat drie aan elkaar verbonden trommelliederen met koorzang van de Koper Inuit (de naam verwijst ernaar dat Inuit traditioneel koper wonnen en bewerkten tot werktuigen en wapens). De tweede en laatste track van dit eerste deel is een Sjamanenlied uit het uiterste Noorden van Quebec. Groenland en Siberië • Het tweede deel is gewijd aan muziek van de Inuit van Groenland en Siberië, te beginnen met drie trommelliederen (uitgegeven door de in 1976 opgerichte Groenlandse platenmaatschappij Ulo en het Belgische label Sub Rosa). Het eerste lied is een Oost-Groenlands trommellied van Tobias Tukulak. Het tweede is een trommellied van Adam Aronson en het derde een trommelduel van Lauritz Ningâvan. Deze laatste track is afkomstig van een album met 55 historische opnames van Groenland van 1905 tot 1987, een belangrijk en essentieel overzicht van de muziek van Groenland. Het album is samengesteld door Michael Hauser als deel van zijn boek 'Traditionele muziek van Groenland' dat in 1992 uitgeven werd door de platenmaatschappij Ulo en later als LP, CD en te downloaden album is uitgegeven door het Belgische Sub Rosa. Daarna volgen drie meer door Europese muziekstijlen beïnvloedde liederen op accordeon, viool en gitaar. Deel twee eindigt met drie trommelliederen uit Chukotka in Siberië. Het is het uiterst noordoostelijke deel van Siberië waar ook nog Inuit leven. Het zijn: een vrij danslied, een lied over de vriendschap met de Inuit van Alaska en als laatste een lied over de vlucht van een zeemeeuw tegen de wind in. Inuit Keelzang en Geluidnabootsend spel • Het derde deel van deze Klankbron is gewijd aan de keelzang van de Inuit. Het is een stijl van zingen die – in ieder geval tegenwoordig – beperkt is tot de Inuit van Canada. Het is ontstaan als een geluidnabootsend spel dat gespeeld werd door twee jonge vrouwen die met de gezichten vlak bij elkaar in samenzang en tegen elkaar in geluiden maakten, geïnspireerd door de natuur maar ook machines en andere bijzondere geluiden. Het spel duurt relatief kort tot een van de twee in lachen uitbarst of uitvalt. Wij beginnen met een opname uit 1954 van Laura Boulton, gevolgd door negentien opnames van de LP/CD Inuit 'Games and Songs' uit 1978. Deze stijl van zingen is, ondanks dat het jarenlang genegeerd en verboden werd door kerken en scholen, uitgegroeid tot vast een onderdeel van de Inuit-identiteit. Het is nu een deel geworden van de artistieke expressie van de Inuit en een muziekstijl die ook professioneel uitgevoerd wordt op internationale podia. U kunt dit horen in de laatste twee tracks van deze Klankbron van Nukariik, de zusters Karin en Kathy Kettler die met dit genre furore gemaakt hebben. Het eerste lied is Qammaq, het Inuit woord voor een plaggenhut waarin men een winter van min 30 graden of kouder met gemak warm kan doorbrengen met slechts een kaars van dierlijk vet. Het laatste lied is voor zover de tijd het toelaat de 'Rivier'. Volgende keer een Klankbron over de inheemse volkeren van Noord- en Oost-Siberië. Playlist • 01 My song – 0'36 • Jimmy Memorana – voice • CD Music of the Inuit / The Copper Eskimo Tradition • Auvidis D 8052, 1983/1994, tr.5 • recorded by Jean Francois Le Mouël • His personal song • 02 His first hunt – 2'01 • Kemukserar, Pangatkar – voices • LP The Eskimos of Hudson Bay and Alaska • Folkways Records FE 4444, 1954, A2 • recorded Laura Boulton at Chesterfield • 03 Before we came to this religion – 1'50 • Eevaloo – voice • LP The Eskimos of Hudson Bay and Alaska • Folkways Records FE 4444, 1954, A7 • recorded Laura Boulton at Southampton Island • 04 Eskimo Rock 'n' Roll – 2'34 • John Apongalook • LP Eskimo Songs from Alaska • Folkways Records FE 4069, 1966, B6 • recorded Miriam C. Stryker at the home • of Thomas Apassingok, Gambell, • St Lawrence Island, August 1961 • 05 God shall wipe away all tears – 3'22 • Henry Shavings and his trio • LP Home by the Bering Sea • Angelus records WR 4972, A2 • Alaska, Nunivak Island • 06 Three connected songs – 8'14 • a, b Jean Oqhena, c Frank Kuptana song leaders, voices, drum • CD Music of the Inuit / The Copper Eskimo Tradition • Auvidis D 8052, 1983/1994, tr.1 • recorded by Jean Francois Le Mouël • 07 Shaman song – 2'14 • Zachrias Tarkiapik • CD Inuit Games and Songs, Canada • Grem G 1036, 1978 / 1986, tr.17 • Unesco collection Musical Sources • recorded by Denise Harvey at Payne Bay • 08 Østgrønlandske trommedansere – 3'02 • Tobias Tukulak – voice, drum • LP Aussívík 77 • ULO 2, 1977, C1 • 09 Inngerut – 1'09 • Adam Aronson – voice, drum • LP Qavaat • ULO 15/16, 1981, C2 • 10 Duel-Song – 3'07 • Lauritz Ningâvan voice, drum • Inuit – 55 Historical Recordings of Traditional Greenlandic • Sub Rosa, SRV115, tr 2 • recorded by Poul Rovsing Olsen at Kuummiut in East Greenland, 1961 • Earlier issued on Kalatdlit ivngerutitoKait/Gamle gronlandske sange/Traditional Songs of Greenland, 4 EP records, Copenhagen: RCA DFS 456-459. 11 Sisamaaq – 1'04 • Louis Andreasen – accordion, voice • LP Qavaat • ULO 15/16, 1981, D7 • 12 Iperartariaq – 2'14 • Johs. Poulsen – violin • LP Qavaat • ULO 15/16, 1981, B7 • 13 Nakuarsuaq – 3'13 • Sakka • LP Aussívík 77 • ULO 2, 1977, A5 • 14 Free style dance – 0'51 • Uelen • Cass. Fly, my reindeer! Igor Bogdanov, 1997, tr 48 • recorded by Igor Bogdanov • 15 Song about friendship – 1'14 • of Eskimos of Chukotka and Alaska • Umka • Cass. Fly, my reindeer! Igor Bogdanov, 1997, tr 49 • recorded by Igor Bogdanov • 16 Vol d'une mouette contre le vent – 1'04 • Oumka • CD Voyage en U.R.S.S 6 • Le Chant du Monde LDX 274 925, 1990, tr. 40 • 17 Girls' game – 2'44 • Angutnak, Matee – voices • LP The Eskimos of Hudson Bay and Alaska • Folkways Records FE 4444, 1954, A8 • recorded Laura Boulton at Baker Lake • 18 Katajjaq from Hudson Bay – 1'53 • Laati Ajagutainaq, Soria Eyituk – voices • CD Inuit Games and Songs, Canada • Grem G 1036, 1978 / 1986, tr.3 • Unesco collection Musical Sources • recorded by Claude Charron at Sanikiluaq • 19 Katajjait on hamma and its variants – 1'28 • a Baffin Land b Hudson Bay c Baffin Land • a Elijah Pudloo Mageeta, Temegeak Pitaulassie, b Mari Apaqaq, SoriaEyituk, c Elijah Pudloo Mageeta, Napache Samaejuk Pootoogook – voices • CD Inuit Games and Songs, Canada • Grem G 1036, 1978 / 1986, tr.4 • Unesco collection Musical Sources • recorded by a) + c) Nicole Beaudry at Cape Dorset b) Claude Charron at Sanikiluaq • 20 Two melodic Katajjait from Hudson Bay – 0'43 • Soria Eyituk, Mari Kuki – voices • CD Inuit Games and Songs, Canada • Grem G 1036, 1978 / 1986, tr.22 a • Unesco collection Musical Sources • recorded by Claude Charron at Sanikiluaq • 21 Assalalaa from Baffin Land – 0'19 • Quanak Martha Meekeega, Temegeak Pitaulassie – voices • CD Inuit Games and Songs, Canada • Grem G 1036, 1978 / 1986, tr.13 • Unesco collection Musical Sources • recorded by Nicole Beaudry at Cape Dorset • 22 Extracts from 13 Katajjait (Hudson Bay) – 6'16 • Laati Ajagutainaq, Mari Apaqaq, Nelli Apaqaq, Soria Eyituk, Lusi Kuni, Mari Kuki, Luli Nuvalinga, Aemili Takatak, Sillatik Miiku, Aalusi Mikiyuk, Aani Tukaluk, Shuapik Ujaituk – voices • CD Inuit Games and Songs, Canada • Grem G 1036, 1978 / 1986, tr.9 • Unesco collection Musical Sources • recorded by Claude Charron at Sanikiluaq • 23 Qammaq – 2'20 • (Sod House) • Nukariik • (Sisters Karin and Kathy Kettler) • Album Inuit throat songs and drumming • Nukariik, 2008, tr.1 • 24 The river – 3'35 • Nukariik • Inuit throat songs and drumming • Nukariik, 2008, tr. 2
