Een eerbetoon aan de onlangs afgebrande Vondelkerk.
Het is u ongetwijfeld niet ontgaan: afgelopen nieuwjaarsnacht brandde in Amsterdam-Zuid de Kerk van het Heilig Hart van Jezus uit, beter bekend als de Vondelkerk. Deze neogotische kerk van Pierre Cuypers was al jaren niet meer als kerk in gebruik, maar leefde des te meer als concertpodium. Veel wijkbewoners wisten elkaar er te vinden, en wij hebben er verschillende keren opgenomen. Vooral de laatste tien jaar kwamen wij er vaak even luisteren.
Het is daarom gepast dat wij in Concertzender Live Archief onze herinneringen aan de Vondelkerk eens ophalen. We laten u twee concerten horen. Gedachtig aan wat we net gezegd hebben, zijn het recente concerten. Het eerste concert komt uit 2016. Violist Mathieu van Bellen en pianist Omri Epstein spelen er twee vioolsonates. De eerste sonate, van Mozart, is redelijk standaard op vioolrecitals. Het tweede stuk is wat minder bekend. Erich Korngold, een van de eerste grote componisten voor het witte doek, had voor hij naar Hollywood kwam al een carrière achter zich. Nog redelijk vaak hoor je zijn vioolconcert. Zijn Vioolsonate opus 6 hoor je een stuk minder. De vroegrijpe Korngold schreef het werk op vijftienjarige leeftijd! In een cultuurminnende buurt als Amsterdam-Oud-Zuid is men gelukkig graag bereid om zulke onontdekte pareltjes eens uit te graven.
Het tweede concert is een heel ander verhaal. Dit concert namen we op tijdens het festival Muze van Zuid, afgelopen september. Vier concerten hebben we in de Vondelkerk weten op te nemen. In dit concert hoor je een keur aan oude muziek uit de Nederlanden. Heel oude muziek zelfs: een groot deel stamt uit de middeleeuwen! We beginnen met een mystieke tekst van Hadewijch, die door onderzoeker Louis Grijp met heel veel moeite een melodie heeft (terug)gekregen. We horen ook het beroemde Egidiuslied, een middeleeuws gedicht over iemand die zijn vriend aan zelfmoord verloor. In iedere bloemlezing terug te vinden, maar wist u dat deze tekst oorspronkelijk gezongen werd? Iets minder oud zijn de Hollandse Boerenliedties, een bundel die in de achttiende eeuw door een welwillende stedeling bij elkaar werd gebracht en een uniek inzicht biedt in een verdwenen volksmuziektraditie.
Dit concert wordt afgesloten door een nieuw werk van Yannis Kyriakides. Zijn Lingua Ignota is een verwijzing naar het werk van Hildegard, Hadewijchs Duitse collega. Ook de bezetting is een verwijzing naar de middeleeuwse muziek, maar ook naar volksmuziek uit tal van andere streken dan ons eigen Europa. Ergens past dit werk – muziek van nu, die nadrukkelijk naar de middeleeuwen verwijst – wel in de Vondelkerk, een kerk van eind negentiende eeuw die er zo graag middeleeuws wil uitzien.
De komende tijd gaan we niet opnemen in de Vondelkerk, zoveel is wel duidelijk. Maar over de verdere toekomst kunnen we best optimistisch zijn. De kerk zal ongetwijfeld herbouwd worden, en het laatste concert heeft er nog niet in geklonken!
Afspeellijst
1. Wolfgang Amadeus Mozart, Vioolsonate in Bes, KV 378
2. Erich Korngold, Vioolsonate in G, opus 6
3. Hadewijch, Namenlike ghi ende ic
4. improvisatie op doedelzak
5. Christian Hollander, Plaisir nay plus
6. Egidius waer bestu bleven
7. Luis de Narvaez, Fantasia
8. Iris Amarante Nat, Nanas de la cebolla
9. Hollandse Boerenliedties
10. Yannes Kyriakides, Lingua ignota
Uitvoerenden
Vanaf track 3.
Kristia Michael, stem & gotische harp
Marguerite Maire, blokfluiten
Coline Kreis, vielle & viola da gamba
Sanne van Gend, draailier
Jeremy Bass, middeleeuwse & renaissanceluit
Giuseppe Doronzo, Iraanse doedelzak, Chinese hulusi, Albanese longar-dubbelfluit & xaphoon
Ivan Gianakis, percussie
