Zwerven door de Middeleeuwen

De Codex Chantilly is een manuscript met werken in de stijl die bekend staat als ars subtilior. Deze stijl wordt gekenmerkt door ritmische complexiteit. Het manuscript bevat in totaal 112 stukken, die allemaal meerstemmig zijn. Voor het grootste deel dateren ze uit de tweede helft van de veertiende eeuw. In deze verzameling zijn verschillende genres vertegenwoordigd, zoals de ballade, het virelai en het rondeau.
Van een aantal werken is de componist onbekend, van andere is de toeschrijving onzeker. Van drie stukken die we nu gaan horen is de componist met zekerheid bekend: Solage, Franciscus Andrieu en Jacob de Senleches.
Solage is een mysterieus figuur: het is niet zeker of het hier de naam van een componist betreft of een epitheton of anagram. Het is zelfs niet bekend of hij in Frankrijk actief was. Ook in het geval van Galiot is niet zeker of we het met een naam van doen hebben. Hij komt uitsluitend in de Codex Chantilly voor en slechts twee werken kunnen met zekerheid aan hem worden toegeschreven.
Over Franciscus Andrieu is ook vrijwel niets bekend. Hij geldt als de componist van een ballade die werd geschreven naar aanleiding van het overlijden van Guillaume de Machaut.
De achternaam van Jacob de Senleches verwijst naar zijn geboorteplaats in de omgeving van Cambrai. Mogelijk was hij actief in de omgeving van het hof van de Visconti in Milaan. Ook Philipoctus de Caserta had mogelijkerwijze banden met het hof van de Visconti, alsmede met het pauselijke hof in Avignon. De naam verwijst naar zijn zuid-Italiaanse oorsprong. Van Antonello da Caserta is niet met zekerheid te zeggen waar hij gewerkt heeft, maar ook hij lijkt banden te hebben gehad met de Visconti’s.

Solage (eind 14e eeuw)
1. S’aincy estoit (ballade)

anoniem
2. Un crible (virelai)

Philipoctus de Caserta (actief ca 1370) (attr)
3. Médée fu (ballade)

Antonello da Caserta (actief ca 1400) (attr)
4. Je ne puis avoir plaisir (virelai)

Johannes Galiot (actief ca 1380-1395) (attr)
5. Se vos ne voles (rondeau) (instrumentaal)

Franciscus Andrieu (eind 14e eeuw)
6. De Narcissus (ballade)

Jacob de Senleches (actief 1382/83)
7. Je me merveil (ballade)
Tetraktys:
Jill Feldman, sopraan. Carlos Mena, altus. Silvia Tecardi, vedel. Marta Graziolino, harp. Kees Boeke, blokfluit, vedel
(cd: “Codex Chantilly 1” – Olive Music/Et’cetera KTC 1900, 2008)

aanvulling:
anoniem
8. Trotto
Kees Boeke, blokfluit
(cd: “Trecento” – Olive Music/Et’cetera KTC 1902, 2008)

Afbeelding: pagina uit Codex Chantilly