November Music 2015 – Joseph Puglia | Asko|Schönberg

ASKO|Schönberg komt op November Music spelen, nog geleid door een levende Reinbert de Leeuw. Dat is alsof de koning op bezoek komt! De bezoekers van November Music zijn over het algemeen gepokt en gemazeld in de Nieuwe Muziek. Je hoeft hun niet uit te leggen wie Reinbert de Leeuw is, en wat voor grenzeloze verdiensten hij voor de Nieuwe Muziek in Nederland heeft gehad. We hebben veel goede componisten, maar voor hem kwamen buitenlandse grootheden massaal naar Nederland. De Leeuw had nog zo’n vier jaar te leven; dat maakt deze late opname extra bijzonder.

Joseph Puglia is juist een rijzende ster. Althans, op het moment van opnemen was hij een grote belofte op de viool, die in het kleine wereldje van de Nieuwe Muziek op zeer goede kritieken kon rekenen. Inmiddels (ruim tien jaar later) is hij een gevestigde naam, en over dat vestigen heeft hij niet zo heel lang gedaan…

In dit concert treffen we drie werken. Eerst schittert Puglia solo in een nieuw werk van Jan van de Putte (de componist deed geen moeite om er een betere naam bij te bedenken). Hoewel, solo… hij neemt het op tegen elektronica. Terwijl de viool een trage en waardige melodie in mooi gespeelde tonen vertolkt, komt de elektronische ruis de boel verstoren. Een hoop associaties dringen zich op, in het bijzonder The unanswered question van Ives: kan de viool de lelijkheid om zich heen wel altijd blijven negeren?

De Canadese componist Claude Vivier behoort tot de vele ontdekkingen die De Leeuw als dirigent deed. Weinigen hadden van hem gehoord toen De Leeuw diens unieke werk, waarin de boventoonreeks als basis voor de muziek dient, naar het publiek bracht. Vivier is mooi zonder in het minste clichématig te klinken.

Met zijn techniek liep hij feitelijk al vooruit op de spectrale muziek die, toevallig of niet, eveneens in de Franstalige wereld tot bloei zou komen. In Frankrijk, en dan vooral in Parijs, wordt al tientallen jaren gewerkt met akkoorden die ontleend zijn aan de hogere boventonen en bijzondere stemmingen vereisen. Eén van de grootmeesters is de oorspronkelijk Finse Kaija Saariaho. Van haar horen we Graal Théâtre, een concertant werk voor viool en ensemble. Associaties te over; de rest laten we aan uw oren over.