Nuove Musiche
do 17 sep 2026 19:00 uur
In deze uitzending klinken gedeelten uit twee recente CDs met klavecimbelsonates van Galuppi en altvioolsonates uit de Spaanse klassieke periode. Baldassare Galuppi was de meest prominente componist in Venetië na de dood van Vivaldi. Zijn populariteit was zo groot dat werken van Vivaldi onder zijn naam te koop werden aangeboden. Hij werd opgeleid als klavecinist, maar had vooral belangstelling voor opera. Zijn eerste schreden op het muzikale pad zette hij als klavecinist in opera-uitvoeringen. Al snel begon hij aria's te componeren voor opera's van anderen. Hij bezocht Engeland, waar enkele van zijn opera's werden uitgevoerd die niet met algemeen enthousiasme werden ontvangen. Maar na zijn terugkeer in Italië rees zijn ster snel. Later in zijn carrière concentreerde hij zich op de compositie van sacrale muziek. Muziek voor toetsinstrumenten neemt de belangrijkste plaats in zijn instrumentale oeuvre in. Slechts twee bundels met elk zes sonates zijn in druk verschenen en drie andere sonates werden in verzamelbundels gepubliceerd. Het grootste deel van zijn klavierwerken is in handschrift overgeleverd. De thematische catalogus komt op een aantal van 172 sonates. Die zijn verschillend van omvang en vorm. Sommige bestaan slechts uit één deel, andere hebben twee of drie delen. De Italiaanse klavecinist Alvise De Piero is begonnen met een project om de onuitgegeven sonates op CD te zetten. We horen drie van deze sonates. De tweede CD brengt ons in Spanje. Tijdens de regeringsperiodes van Karel III en Karel IV werden vacatures in de Koninklijke Kapel vervuld via een procedure waarbij kandidaten in drie fasen werden getoetst. Allereerst moest de kandidaat een stuk naar eigen keuze spelen. De tweede fase bestond uit het spelen van een stuk van blad; dit stuk was door de examinatoren geselecteerd en speciaal voor de gelegenheid door één van hen gecomponeerd. De kandidaat kreeg slechts vier tot vijf minuten de tijd om de partituur te bekijken. De Spaanse altviolist Pablo de Pedro Cano heeft elf sonates voor altviool en basso continuo opgenomen die tot het examenmateriaal behoorden. Ze stammen uit de periode 1778 tot ongeveer 1818. Omdat het examenstukken waren, zijn ze allemaal technisch veeleisend. De componisten van deze sonates zijn meestal nauwelijks bekend. De uitzondering is Gaetano Brunetti, die uit Italië afkomstig was. De sonates die we gaan horen zijn van de hand van Spaanse componisten, die allemaal als violist in de Koninklijke Kapel werkzaam waren. Baldassare Galuppi (1706-1785) • 1. Sonate in F (R.A. 1.08.02) • 2. Sonate in F (R.A.1.08.12) • 3. Sonate in Bes (R.A. 1.16.01) • Alvise De Piero, klavecimbel • (cd: "The Hidden Galuppi" Da Vinci Classics C01176, 2026) • Felipe de Los Ríos (1754-1801) • 4. Sonate in C • Juan Oliver y Astorga (1733-1830) • 5. Sonate in G • 6. Sonate in f • Juan Balado (?-1832) • 7. Sonate in C • Pablo de Pedro Cano, altviool. Lorenzo Meseguer, cello. Samuel Mailló, klavecimbel • (cd: "The Viola Sonatas from the Royal Chapel of Madrid" – Eudora EUD-SACD-2601, 2026) • aanvulling: • José Lidón (1748-1827) • 8. Uit Sonate in D: larguetto cantabile • (cd: zie 4-7) • Afbeelding: cover van de CD met altvioolsonates
